Zo maar een greep uit het nieuws

  • Een oudere overvallen met excessief geweld
  • Elkaar afsnijden in het verkeer en middelvingers omhoog
  • Politiemensen, ambulancemedewerkers en wegwerkers worden bedreigd

Ik ben ervan overtuigd dat dit gedrag (dat ik overigens sterk veroordeel!) vaak met gevoelens van machteloosheid en onrecht te maken heeft.

Onrecht en machteloosheid

Want er is veel onrecht in de wereld en daar kunnen we vaak niks aan doen. Mensen voelen zich machteloos, soms meer dan nodig is. Want machteloosheid heeft te maken met enerzijds dingen die niet te veranderen zijn, maar ook met niet weten hoe je (sommige) dingen wel kunt veranderen.

Aanvaarden of niet?

We hebben niet altijd inspraak. We moeten dingen accepteren, zelfs soms als ze niet eerlijk zijn. En veel mensen voelen zich achtergesteld, of dit nu terecht is of niet. Er is ook veel oneerlijkheid. De verdeling tussen arm en rijk in de wereld is totaal onevenwichtig, maar ook in Nederland geldt dat. Hoe kan het toch dat een rijk land een voedselbank nodig heeft?

Verslechtering

In veel landen is er meer ellende dan hier, maar ook hier worden mensen systematisch ontkend, worden mensen onmachtig gemaakt. Ik heb ook een willekeurige greep gedaan uit dingen die het welbevinden verslechteren:

  • Afschaffing gratis juridische bijstand
  • Woningtekorten, steeds minder (netto) per maand over, gezondheidszorg is enerzijds geweldig, anderzijds ook weer tekort aan medicijnen, wachttijden die onaanvaardbaar zijn
  • Jongeren die geen huis kunnen kopen en noodgedwongen bij hun ouders blijven wonen
  • Bureaucratie waardoor veel kosten toenemen (bv. schuldhulpverlening die verschrikkelijk duur wordt, zodat je beter mensen aan hun lot kunt overlaten dan hen te helpen)
  • Graaiende politici of ministers en nutteloze geld-over-de-balk-smijters

Mensen zijn boos. En niet geheel onterecht. De rijken worden rijker, de armen worden armer. En die boosheid stapelt en stapelt maar. En dan ineens is de grens bereikt. Mensen flippen volkomen, gaan door het lint “om niks”. Men voelt zich niet gehoord, niet begrepen, niet serieus genomen, oneerlijk benaderd en onwaardig behandeld.

Begrip maar niet goedkeuren

Dus begrijpen doe ik het wel, maar goedkeuren nooit! Zoals ik al zei kun je een onderscheid maken tussen dingen die niet veranderbaar zijn en dingen die je wél kunt veranderen. Er zijn ook mensen die zich allerlei dingen laten overkomen die niet nodig zijn, zoals

  • Niets zeggen als ze zich geïrriteerd voelen
  • Over zich laten lopen door Jan-en-alleman
  • Zich schuldig voelen over dingen waar zij misschien niet eens schuldig aan zijn
  • Niet voor zichzelf durven op te komen op een manier die NIET agressief is
  • Bang zijn voor ruzie en daarom alles maar slikken.

De angst om assertief te zijn is gebaseerd op oude overtuigingen

Vaak zijn dit soort dingen gebaseerd op oude overtuigingen

  • De wereld is slecht
  • Het leven is een strijd
  • Mensen zijn niet te vertrouwen
  • Ik ben te oud om te veranderen
  • Dat is te moeilijk
  • Dat kan ik niet
  • Dat zal ik nooit krijgen

Immers, als je aandacht vraagt voor je mening doet dat wat met je zelfrespect. Je hoeft niet persé gelijk te krijgen of je zin door te drijven, maar assertief aangeven wat jij belangrijk verhoogt het zelfrespect al.

Assertiviteit en assertief communiceren

Daarom is goed communiceren zo belangrijk. Dat geeft een toename van zelfrespect, maar ook neemt het respect van anderen voor jou toe. Veel méér dan dat je geweld gebruikt. Agressie maakt angstig maar voegt weinig toe aan het respect wat mensen voor je hebben. En het kan je misschien éven trots maken (ze zijn bang voor me), maar dat heeft niks met zelfrespect te maken.

Een veelgehoorde spreuk is niet voor niks:

Geef mij de kalmte om te aanvaarden wat ik niet kan veranderen

De moed om te veranderen wat ik wel kan veranderen en

De wijsheid om het verschil te zien